Specjalistyczny Gabinet Okulistyczny
Dr n. med. Tadeusz Januszewski

Inne Zabiegi

Jaskra (łac. glaucoma) jest to grupa chorób oczu, w której dochodzi do postępującego zaniku nerwu wzrokowego, przebiegającego z charakterystycznymi zmianami w wyglądzie tarczy nerwu II oraz postępującymi ubytkami w polu widzenia. Jaskra jest chorobą przewlekłą, dlatego zawsze należy dążyć do tego, aby sukces terapeutyczny osiągać przy możliwie najmniejszych niedogodnościach leczenia, kosztach i działaniach niepożądanych.

Leczenie jaskry

Celem postępowania terapeutycznego wg Europejskiego Towarzystwa Okulistycznego jest utrzymanie funkcji widzenia w stopniu odpowiadającym indywidualnym potrzebom pacjenta. Głównym celem leczenia jaskry jest obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego w celu ociągnięcia ciśnienia docelowego przy którym nie następuje dalsze uszkodzenie jaskrowe.

W terapii jaskry stosuje się 3 grupy środków obniżających ciśnienie:
  • - leki
  • - zabiegi laserowe
  • - operacje chirurgiczne

W zależności od wskazań możemy stosować w/w środki oddzielnie lub stosując różne kombinacje. Nieodzowna jest także świadomość pacjenta, który powinien poznać istotę choroby oraz rodzaje i sens stosowanej terapii.

Współpraca lekarza okulisty ze świadomym Pacjentem pozwala w pełni osiągnąć cel leczenia jaskry, jakim jest zachowanie widzenia odpowiedniego do potrzeb chorego do końca jego życia, bez zakłócenia jego codziennych zajęć, przy minimalnych działaniach ubocznych leczenia i po cenie możliwej do akceptacji.

Znane są następujące typy operacji jaskry:
  • - operacje niepenetrujące - sklerektomia głęboka i wiskokanalostomia
  • - operacje penetrujące - trabekulektomia i śródtwardówkowe wkleszczenie tęczówki obwodowej
  • - operacje z zastosowaniem implantów

Laseroterapia

Laseroterapia jest nowoczesną metodą stosowaną w profilaktyce i leczeniu wielu chorób oczu. Dzięki wykorzystaniu laserów okulistycznych możemy leczyć:

  • - zmiany cukrzycowe na dnie oka
  • - naczyniowe zmiany zatorowo-zakrzepowe
  • - jaskrę (irydotomia, trabekuloplastyka, trabekulopunktura)
  • - zaćmę wtórną, czyli zmętnienie tylnej torebki soczewki (kapsulotomia tylna YAG laserem)

Głównym celem laseroterapii jest zatrzymanie procesu chorobowego bądź jego spowolnienie. Nie zawsze leczenie prowadzi do poprawy widzenia. Zdarzają się przypadki, że bezpośrednio po fotokoagulacji (laserowaniu) następuje pogorszenie widzenia, ale mniejsze niżby to wynikało z naturalnego przebiegu schorzenia. Lekarz, proponując leczenie za pomocą lasera, jest przekonany, że ryzyko pogorszenia jest znacznie mniejsze, niż gdyby leczenia takiego zaniechać. Sytuacja ta dotyczy szczególnie zmian umiejscowionych w tzw. plamce, czyli centralnym miejscu siatkówki, które jest odpowiedzialne za ostre widzenie. Z takim umiejscowieniem mamy często do czynienia w cukrzycy i niektórych degeneracjach związanych z wiekiem. Wymagają one regularnej i starannej kontroli okulistycznej.

Laseroterpia jest szczególnie ważna w przypadku leczenia cukrzycy tzw. młodzieńczej, która w niektórych przypadkach może prowadzić do wystąpienia nowotwórstwa naczyniowego. Choroba ta wymaga badania dna oczu 1 raz na rok przez pierwsze 7 lat jej trwania. Później wskazane są badania w odstępach półrocznych do czasu wykrycia pierwszych zmian, kiedy to należy kontrole przeprowadzać co 3 miesiące. W cukrzycy typu dorosłych, póki nie ma czynnych zmian w siatkówce, wystarczy kontrolować dno oczu co pół roku, a jeśli zmiany pojawią się - co 3 miesiące. Decyzję o zastosowaniu laseroterapii podejmuje lekarz okulista wyspecjalizowany w tej dziedzinie.

Inną grupę schorzeń stanowią nieprawidłowości (degeneracje) w obwodowej części siatkówki. Najczęściej występują one u krótkowidzów. Degeneracje na ogół są wrodzone, ale mają tendencję do pogarszania się w miarę upływu lat. Schorzenie to nie wpływa na proces widzenia i przebiega bezobjawowo, dlatego pacjent często nie wie o ich istnieniu. Może je wykryć okulista przy badaniu specjalną soczewką tzw. trój lustrem. Niektóre z tych zmian prowadzą do odklejenia siatkówki, a to z kolei, nie leczone, do ślepoty. Każdy krótkowidz powinien przynajmniej raz poddać się temu badaniu. Koniecznie także powinny mieć je przeprowadzone osoby, które zauważyły „muchy”, męty czy błyski przed okiem. Badający okulista określi rodzaj postępowania i ew. konieczność zastosowania laseroterapii. W tych przypadkach fotokoagulacja ma znaczenie prewencyjne, zabezpiecza oko przed odklejeniem siatkówki. Rozwinięte odwarstwienie wymaga już typowego leczenia chirurgicznego, w narkozie.

Dodatkową grupę stanowią pacjenci po przebytych chorobach naczyniowych (zakrzepie żylnym czy zatorze tętniczym). Tu również konieczna jest systematyczna kontrola okulistyczna i podjęcie w odpowiednim czasie laseroterapii, aby zapobiec wystąpieniu powikłań, np. jaskry neowaskularnej (trudnej do opanowania i bolesnej formy jaskry) lub obrzęków siatkówki centralnej.